Borgerhoff & Lamberigts gebruikt cookies om uw surfervaring beter te maken.
Akkoord

Waar ben je naar op zoek?

De tien geboden voor een constructief debat van filosoof Ruben Mersch

Het is jou waarschijnlijk ook al eens overkomen. Op een familiefeest, onder collega’s of op facebook. Toen het ging over vluchtelingen, de islam of #metoo. Het begon nog beschaafd maar eindigde al snel in een potje strontslingeren. En op het einde was iedereen kwaad en verontwaardigd maar was er niemand veel wijzer geworden. Dat moet beter kunnen. Enkele tips uit het boek 'Van mening verschillen' van Ruben Mersch.

Onmisbaar bij het deabtteren! De 10 geboden voor een constructief debat

Niet schelden
Je tegenstander uitschelden mist een beetje overtuigingskracht. De kans is klein dat hij als je hem een racist noemt, plots denkt: Ik een racist? Daar heb je een punt. Wacht even, ik pas mijn standpunt aan. Doe het dus niet.
Geef argumenten
Enkel je mening geven zonder argumenten is niet echt overtuigend. Het is alsof je in een welles-nietesdiscussie fervent “welles” blijft roepen en verwacht dat, als je het lang genoeg volhoudt, de ander uiteindelijk zal toegeven. Natuurlijk is het leuk dat je laat weten dat jij tegen een hoofddoekverbod bent of dat al die rechtse zakken fascisten zijn, maar misschien kan je even uitleggen waarom anderen jouw standpunt moeten overnemen?
Wijs andere meningen niet te snel af
Het feit dat je tegenstander een andere mening heeft dan de jouwe bewijst nog niet dat hij de intelligentie bezit van een zwakzinnige baviaan. Als dat wel het geval was, zou zo ongeveer de hele wereldbevolking bestaan uit randdebielen met slechts enkele uitzonderingen: jijzelf en diegenen die het in alles met je eens zijn. Eerder onwaarschijnlijk.
Denk na over je doelstelling
Denk eens na over wat je wil bereiken in een discussie. Wil je enkel bewijzen wat voor een fantastisch persoon jij wel niet bent en hoe slecht je tegenstander is? Of wil je de ander ook overtuigen? Dat laatste is al beter maar nog niet goed genoeg. Als je enkel de ander wil overtuigen ga je er nog steeds van uit dat jij gelijk hebt en de ander niet. Als je het lef hebt om ook je eigen standpunten in vraag te stellen kan je het niveau van het debat nog verder opkrikken en samen met je tegenstander op zoek gaan naar de best mogelijke oplossing.
Hoed u voor het veralgemenen
Sommige politici zijn zakkenvullers, sommige moslims terroristen en sommige rechtse personen zingen racistische liedjes op festivals. Dat betekent nog niet dat jouw gesprekspartner dat ook doet. Jouw tegenstander is een individu en is niet persoonlijk verantwoordelijk voor de onfrisse praktijken van zijn groepsgenoten. Val hem er dus niet op aan.
Overtuig de ander, niet jezelf
Gebruik niet enkel die argumenten die je zelf geloofwaardig vindt, maar vraag je ook eens welke argumenten je tegenstander overstag kunnen doen gaan. Jezelf moet je niet meer overtuigen, je tegenstander wel.
Pas op met egelseks
Veilig verscholen achter een toetsenbord vallen veel remmingen weg. Iemand op internet een dikke racist/linkse terroristenknuffelaar noemen is een pak eenvoudiger dan wanneer je recht voor hem staat. Debatteren op internet lijkt daarom op egelseks: mogelijk maar je moet het heel voorzichtig aanpakken.
Overschat je kennis niet
Mensen weten veel minder dan ze denken te weten. Ze nemen zonder problemen een standpunt in over een onderwerp waar ze nauwelijks iets over afweten. Probeer dus eens vragen te stellen in plaats van argumenten te geven. Roep dus niet dat hij een onmens is omdat hij de grenzen wil sluiten maar vraag hem hoeveel vluchtelingen België jaarlijks opneemt. Wie weet beseft hij dat hij minder over deze problematiek afweet dan hij dacht en is hij bereid zijn standpunt in vraag te stellen. En als je dan toch bezig bent kan je ook je eigen standpunten eens op de rooster leggen. Begrijp jij er wel voldoende van om een onderbouwd standpunt in te nemen?
Stimuleer luisterbereidheid
Roepen in de woestijn kan best leuk zijn maar veel levert het niet op. Je moet dus niet alleen goede argumenten verzinnen maar ook zorgen dat je tegenstander er naar wil luisteren. Probeer er dus voor te zorgen dat hij zich niet aangevallen voelt. Benadruk dus wat jullie met elkaar gemeen hebben of geef hem eens een complimentje als hij iets goeds doet.
Toon dankbaarheid
Wees je tegenstander dankbaar. Hij ziet feiten waar jij overheen keek en verplicht je om je beste argumenten boven te halen. Door hem kan je inzichten verwerven die je op je eentje nooit gevonden zou hebben. In een debat is verliezen ook een vorm van winnen. Je hebt misschien geen gelijk gekregen maar met wat geluk heb je wel wat bijgeleerd.

Van mening verschillen

Bioloog en filosoof Ruben Mersch is een veelgevraagd spreker en opiniemaker. Hij ziet discussies te vaak verzanden in zinloze conflicten die niets opleveren. Hoe kunnen we met elkaar praten zonder te schreeuwen? Bestaat daar een handleiding voor? Nu wel. Doe er uw voordeel mee.
Van mening verschillen

Anderen kochten ook